Cytaty

{cyt:} Adam Michnik o Antonim Słonimskim: “Stosunek pana Antoniego do stalinizmu był skrzyżowaniem strachu z kalkulacją”

Gdzieś zimą z 1969 na 1970 roku pojechał Słonimski na wycieczkę “Batorym” oglądać norweskie fiordy. Była to dziwna wycieczka, bowiem statek nie zatrzymywał się w żadnym porcie. Zbliżał się tylko do brzegu, by turyści mogli oglądać pejzaże. Zbyt wielu było wtedy chętnych, by wybrać “wolność”. Któregoś dnia, siedząc na pokładzie, ujrzał pan Antoni kilku młodych ludzi rozebranych do kąpielówek i nasmarowanych oliwą, którzy wyskoczyli za burtę, szukając szczęścia poza granicami realnego socjalizmu. Po skończonym rejsie Słonimski wpisał się do kapitańskiej księgi pamiątkowej: “Wychylałem się całe życie i będę się wychylał. Ale za burtę nie wyskoczę”. Stosunek pana Antoniego do stalinizmu był skrzyżowaniem strachu z kalkulacją. O kalkulacji była już mowa: uważał, że trzeba być obecnym, by móc odziaływać, poszerzać zakres swobód, wpływać na kształt życia umysłowego. Ale realia stalinowskiej epoki, jej duszny klimat, naznaczały wiersze Słonimskiego stygmatem socrealistycznego kłamstwa. Z tego okresu pochodzą konformistyczne wiersze, konformistyczne deklaracje, których później żałował.

Adam Michnik, “Któż to ma czelność zwać mnie odszczepieńcem?”, [w tegoż:] Wyznania nawróconego dysydenta, Zeszyty Literackie, Warszawa 2003, s. 29.

Tagi: Adam Michnik, Antoni Słonimski

Podobne artykuły